HASTA KONSEYİ
Ruh Sağlığında İnsan Hakları Girişimi Derneği (RUSİHAK), 2010 yılında Türkiye’de bir ilke imza atarak Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nde tedavi gören kişilerden oluşn bir hasta konseyi kurmuştur. Hollanda modelinden esinlenilerek yaratılan hasta konseyi her hafta düzenli olarak RUSİHAK’ın kolaylaştırıcılığında toplanmakta, hastalar uluslar arası standartlar konusunda bilgilendirilmekte, kendilerine sunulan hizmetleri değerlendirmekte ve önerilerini başhekimliğe iletmektedirler. Bugüne kadar tüm önerileri başhekimlik tarafından kabul edilen hasta konseyi Türkiye’de hastaneler bünyesinde oluşturulan ilk demokratik ve katılımcı yapıdır. 2014 yılında konseyin ruh sağlığı hastanelerinin bulunduğu diğer illerde yaygınlaştırılması planlanmaktadır.
RUSİHAK DESTEK HATTI
Ruh Sağlığında İnsan Hakları Girişimi Derneği tarafından kurulmuş, ruhsal ve zihinsel sorunlar yaşayan bireylere ve yakınlarına destek veren bir telefon hattıdır. Sorun yaşayan, haklarının ihlal edildiğini düşünen kişiler ve yakınları haftanın 3 günü (Çarşamba-Perşembe ve Cuma günleri) destek hattını (0212 225 27 65) arayarak mevcut hakları (sosyal ve ekonomik haklar, kişilik hakları, hasta hakları vb.) konusunda bilgi alabilmekte, hukuki süreç başlatmayı düşünüyorlarsa ya da hali hazırda bir hukuki süreç içindelerse bu süreçlerde destek alabilmektedir. Hatta gelen aramaları bir sosyal hizmet uzmanı cevaplamakta, kişiyi mevcut hakları ve bunları hayata geçirmek için yapabilecekleri konusunda bilgilendirmekte, gerekli durumlarda başvuran kişiyi yüz yüze görüşmeye çağırmakta, yine gerekli görürse hatta bağlı çalışan psikolog ve/veya avukata yönlendirmeler yapmaktadır.
Psikolog gerekli gördüğü durumlarda başvuran kişiyle düzenli görüşmeler gerçekleştirmekte, avukat ise mevcut ya da olası hukuki süreçler konusunda kişiyi bilgilendirmektedir. Hat kapsamında çalışan ekip düzenli olarak bir araya gelerek, başvuruları değerlendirmekte, müdahale yöntemlerine karar vermekte, başkaları için de emsal teşkil edebilecek durumları belgelemekte, kamuoyu ile paylaşmaya hazırlanmaktadır. Hatta Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden başvurular gelmektedir.
BALKANLAR BİREY PROJESİ
BM Engelli Bireylerin Haklarına İlişkin Sözleşme ile İlgili Savunuculuk
Ruh Sağlığında İnsan Hakları Girişimi Derneği (RUSİHAK) 2012 yılı itibariyle bölgesel bir sivil toplum kuruluşu olma misyonunu benimsemiş, komşu ülkelerde benzer çalışmalar yürüten sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği yapmaktadır. Bunun ilk örneği olan Balkanlar BİREY projesi İrlanda Galway Universitesi’nin genel koordinatörlüğünde yürüyen, Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’nin 12. Maddesinin hayata geçirilmesi için yürütülen bir projedir. Türkiye’den RUSİHAK’ın yanı sıra, Sırbistan, Kosova, Hırvatistan ve Bulgaristan’dan da sivil toplum örgütlerinin ortak olduğu projede 12. Madde, yani engel durumu ve derecesi ne olursa olsun herkesin kanun önünde eşit olmasını savunan ve bunu hayata geçirmeye çalışan proje kapsamında çeşitli ulusal ve uluslar arası toplantılar düzenlenmekte, tüm paydaşlar (kamu, sivil toplum, vb.) sürece dahil edilmekte, yayınlar çıkarılmakta, 12. Maddenin getirdiği zihniyet değişikliği hayata geçirilmeye çalışılmaktadır.
BİREY projesi bugüne kadar Avrupa Birliği Avrupa Komisyonu tarafından desteklenmiştir. RUSİHAK, 2014 yılından itibaren Balkanlar’da edindiği bu deneyimi Ortadoğu ve Kafkaslar’daki sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği içinde uygulayacağı yeni projelere aktaracaktır.
